• Güvenlik

Gentoo’da güvenlik açısından normal kullanıcı için pek sıkıntı çıkacağını sanmıyorum. Ha yok “ben normal kullanıcı değilim, sunucularım var, bana güvenlik lazım, bir de oturmuş senin yazını okuyorum” derseniz. Sizi hardened gentoo profili ile başbaşa bırakmak isterim..

Sisteminiz için bir profil seçmeniz durumunda, o profil için gerekli ve gereksiz olan bayraklar öntanımlı halde ayarlanır. Mesela “server” seçtiğinizde bir sunucuda pek de ihtiyaç olmayacak “kde, gnome, X” gibi bayraklar kapalı konuma gelir.

Ayrıca Gentoo Güvenlik Tavsiyeleri (GLSA) sayesinde “glsa-check -l affected” tarzında bir komut ile, sisteminizde kurulu paketlerden herhangi birisine ait güvenlik açığı tespit edilmiş ise haberdar olur ve güncellersiniz.

• Kolay yönetim

Başlıklar birbirine karışıyor ama devam edelim. Gentoo’da sistem yönetimi oldukça kolaydır. Gentoo kullanıcılarının (bazı sunucu tutkunları hariç) grafiksel arayüze sahip sistem yönetim araçları kullanmamasının sebebi de biraz bundan kaynaklanıyor olabilir. Çünkü her yapılan grafiksel arayüzlü yönetim aracı, aynı işi konsolda yapan uygulamayı düşündüğümüz zaman yeterince basit ve kapsamlı değil. (Örneğin emerge arayüzü “olmaya çalışan” porthole ve kuroo)

• Güncelleme yaptığınızda eğer ilgili programların – CONFIG_PROTECT ile belirttiğiniz klasörlerin içindeki (örneğin /etc) – ayar dosyalarının değişmesi gerekiyor ise, sistem güncellemenin ardından sizi uyarıyor ve etc-update komutu ile değişiklikleri onaylamanızı istiyor.
• Artık portage ile paket setleri oluşturup birden çok paketi tek isim altında yönetmeniz mümkün.
• gentoolkit diye bir paket var ki tadından yenmez.. Tek komutla bir dosyanın hangi pakete dahil olduğunu bulabilir, kırık kütüphane bağımlılıklarını halledebilir, kullanılan bayrakları ve tanımlarını listeleyebilir, gereksiz paketleri temizleyebilirsiniz..

Şimdilik bu kadar..

Daha da devam edebilirim, etmeyebilirim.. Geçen yazıda teknik detay dedim hiç detaya girmedim. Anlatacak o kadar çok şey var ki, “bu kadar yeter gerisini kurunca anlarsınız” demekle yetiniyorum..

Ha unutmadan. Aslında gentoo kullanmak için en önemli sebep Larry!

Sıkıntıdan hemen 2. bölüme başlayayım dedim. Karşınızda Gentoo’nun eksileri..

• Derleme süresi

Evet, ilk bölümde “yıl olmuş 2009, hayvan gibi işlemcim var..” diyen arkadaşı buraya da davet ediyoruz.. Hızlı işlemcilerde süre tabi ki kısalıyor ama, openoffice’i derlemek de hiçbir makinada 1 dakika sürmez diye düşünüyorum. [bkz]

- Olası çözümler:

OpenOffice gibi büyük paketlerinin derlenmiş (-bin) sürümleri de portage’da bulunmakta, onları kullanabilirsiniz..

Birden fazla bilgisayarınız varsa distcc deneyebilirsiniz..

Tmpfs/ccache/psyco gibi hızlandırıcılar kullanabilirsiniz.. (bkz: bashbölgesi)

Derleyici seçenekleri ile oynayabilirsiniz..

• Paket erişilebilirliği

Bir eksiliği kalmadı ama yine de belirteyim, ubuntu deposundaki paketler portage’dakinden fazla (sanırım).. Ancak gentoo destekli/desteksiz depolar (overlay) Gentoo’yu oldukça iyi beslemekte. Başka bir dağıtımda yan depoların bu kadar işlevsel olduğunu sanmıyorum. Belki Arch’ın AUR‘u bunun dışında tutulabilir.

- Olası çözümler:

Yine de “illa paket yöneticisinden kurmak istiyorum bu pakedi, bugs veya overlay dahilinde bulamadım bir ebuild” diyorsanız, yeni bir ebuild yazmak PKGBUILD yazmak veya .deb, .rpm paketleri oluşturmaktan çok da zor değil..

• Kullanıcıya aşırı özgürlük

Bu bir eksi midir? Yazmalı mıyım diye düşündüm.. Sonra şu hata bildirimini görünce “kesinlikle yazmalıyım” dedim [bkz]. Paketleri optimizasyonlu derlemek sistemi hızlandırabilir, ama bu işlem için sisteminizi iyi tanımanız ve ona özel ayarları kullanmanız gerek. “Ne bulursam doldurayım da uçsun sistem” diye birşey yok yani.. Shit! Buna olası çözüm falan eklemiyorum, arkadaş pardus kullansın, rahat..

• Kaynak eksikliği

Cırmalıyoruz eniXma‘da wiki‘de Türkçe birkaç satır yazarak, ama şu da bir gerçek ki gentoo’da her aldığınız hatanın cevabını Türkçe olarak bulamazsınız diğer birçok dağıtımın aksine.. İngilizce + orta derecede sistem (*nix) bilgisi şart.. Sorry dude, it’s just a rule.. (Ama söylemeden geçemem, forum da sağlam [bkz])

Bir bölümün daha sonuna geldik. Gelecek bölümde biraz teknik detaylara girmek istiyorum; ama gelecek bölüm olur mu, o kadar sıkılır mıyım, bilmiyorum.. Gelecek yazıya kadar bol boş zamanlı günler.. cd gürkan && emerge -1 =playstation-2.0-r2

Uzun zamandır aklımda gentoo ile ilgili birşeyler yazmak. Bari şu boş zamanımda aradan çıkarayım. Bazı insanlar gentoo’yu efsanelerden duyduğu için, gentoo kullanıcılarını da “yaratık” gibi görüyor. Bu yazıyı da aslında gentoo kullanmak için gayet makul sebeplerin olduğuna dikkat çekmek için yazıyorum. Evet, siz de buyrun kullanın, seveceksiniz.. (Siz dediysem, pardus kurabilen herkesten bahsetmiyorum, ciddiyim..)

Öncelikle bir önsöz: Bu yazının yazı dizisinin (detaylı olacak gibi) altına “windows daha iyi” tarzında yorumlar atacak düşük IQ’lu kişiler okumuyor bunu şu anda eminim (yani umarım.. ne olur öyle olsun yareppim..) Windows-Linux karşılaştırması değil bu, Linux içinde bir değerlendirme..

Artılarını sıralayalım önce.. Ama eski kaynaklarda okuduğunuz gibi kalıplar ile değil, açıklayarak (anlayana)..

• Efendim biz kaynak koddan derliyoruz.

Ama tutup da elle “./configure, make, make install” komutları vermiyoruz (kaşınmazsak). Gentoo’nun paket yönetim sistemi portage sayesinde, “emerge amarok” tarzında 2 kelimelik bir komut ile amarok kurulumunu başlatıyoruz.

Peki bunun avantajı ne? Yani “yıl olmuş 2009, hayvan gibi işlemcim var, ha kaynak koddan kurmuşum ha derlenmiş paketten..” diyebilirsiniz.. Hız farkı gerçekten o derece hissedilebilir mi? Şüpheliyim.. Diğer dağıtımları kullanan arkadaşlardan “evet bu daha hızlı” yorumları alıyorum ama, diğer dağıtımları denediğimde hız öğesini gentoo’yu tercih etmek için pek de yeterli görmüyorum.. Kaynak koddan derlemenin 2 temel avantajını şöyle sıralayabilirim sanırım:

- Optimizasyon

Gentoo’nun aksine, binary (derlenmiş paketler) sunan diğer dağıtımlar için uygulamaların hızlı olmasından daha öncelikli olarak her ortamda çalışması gelir. Bu yüzden çoğu dağıtım 32 ve 64Bit gibi geniş destekli kollardan ilerler [bkz]. Örnek olarak indirdiğiniz 32Bit bir dağıtım i386 ve üzeri mimarileri destekler (ki i386 tarihi de 1985′e kadar dayanır). En iyi ihtimalle i686 ve üzeri mimari desteği bulunur (bu da ‘95 kökenli sanırım) ama bu kez de i586 ve önceki mimarilerde teoride garip sorunlarla karşılaşmaları gerekir, yoksa i686 işlemcilerinin özelliklerini tam olarak kullanamayan bir i686 sürümü biraz anlamsız kaçar..

Gentoo’da ise kaynak kodu ile elinize geçen bir programı şekillendirmek tamamen sizin elinizdedir. Öyle ki gcc’nin cevherleri olan (C/Cxx)FLAGS , LDFLAGS gibi üretilen kodu bilgisayarınız için en iyi şekilde optimize etmeye yarayan değişkenleri elle ayarlarsınız.

- Bağımlılıklar

Madem örneğimiz amarok oldu, devam edelim onunla. GNOME masaüstü kullandığımızı ve mp4, musicbrainz, real media kavramları ile işimiz olmadığını varsayalım. Diğer dağıtımlarda amarok kurmak istediğinizde qt gibi zorunlu paketlerin yanısıra mp4 çalmak için gerekli kütüphane (libmp4v2), musicbrainz etkileşimi için tunepimp, real için de realplayer vb. paketlerin kurulduğunu görürsünüz. Evet diğer dağıtımlarda bağımlılık sorunu artık ortadan kalktı, şu şununla çakışıyor diye sinir bozucu uyarılar almıyorsunuz artık. Ama saydığım gereksiz paketleri de kurmak zorundasınız (buna karşı cırmalayan dağıtımlar var tabi, mandriva gibi..).

Gentoo’da kullanacağınız ve işinize yaramayacak özellikleri tanımlayabileceğiniz bir sistem mevcut. USE bayrakları. Eğer sistemde “-mp4″ bayrağı var ise, amarok mp4 desteği olmadan derlenip kurulur. Detaylar için amarok ebuild‘inden bir parça, bkz:

RDEPEND="
 !<media-sound/amarok-1.4.10_p20090130-r2
 =dev-lang/ruby-1.8*
 >=media-libs/taglib-1.4
 >=media-libs/xine-lib-1.1.2_pre20060328-r8
 ifp? ( media-libs/libifp )
 ipod? ( >=media-libs/libgpod-0.5.2 )
 kde? ( kde-base/konqueror:3.5 )
 mp4? ( media-libs/libmp4v2 )
 mtp? ( >=media-libs/libmtp-0.3.0 )
 musicbrainz? ( media-libs/tunepimp )
 mysql? ( >=virtual/mysql-4.0 )
 njb? ( >=media-libs/libnjb-2.2.4 )
 opengl? ( virtual/opengl )
 postgres? ( virtual/postgresql-base )
 real? (
 media-libs/alsa-lib
 media-video/realplayer
 )
 visualization? (
 media-libs/libsdl
 =media-plugins/libvisual-plugins-0.4*
 )
"

Anladın sen..

İlk parçanın sonuna geldik. Sorularınız varsa çekinmeyin (ya da çekinin 2. bölüme kadar).. Bu kadar çuvaldızın ardından 2. bölümde detaylar ile elimize iğneyi alırken görüşmek üzere..

Varya ne uyuşuk bir insana dönüştüm son günlerde..

xorg-server-1.6.1.901-r3 kurulumunun ardından gelen yazıları okumaya tenezzül etmedim, GDM geldi o bana bakıyor ben ona. Hiçbir donanımdan girdi kabul etmedi sıpa, iman gücü ile login olmanı bekliyor. Modülleri tekrar derlemem lazımmış..

eniXma’ya geçen ay ara verdim zaten, okul da bitti.. Evde oturmaktan kendimi yazılımların içinde bulunan sürpriz yumurtaların keşfine verdim. Bari bu konuyu yazayım.. Yazılacak 2 yazım daha var, feci üşeniyorum yahu.. Yok mu şöyle kısa yollu bişeyler:

Bir de cowsay‘ın güzel bir görüntüsünü buldum onu da vereyim ayaküstü.. eniXma’ya yollayacağım da, yayınlanmayabilir hani..

Gentoo-wiki mi? Gezegen mi? Şşt..

Gözüme yeni takıldı. Brasero çevirisi sayesinde ben de gnome-tr ekibinde sayılırım ama, bunu kim çevirmişse gayet orijinal bir “sözlük çevirisi” yapmış, tebrik ediyorum..

Muhtemelen “%d minutes left” olan yazıyı “%d dakika kaldı” diye çevireceğine, böyle bir şaheser oluşturmuş arkadaş..

Nautilus’da mı bu? Düzelteyim bulursam

Şu anda;

• Arkaplanda Teoman çalıyor, gündüz düşleri..
• Final projelerimden birine daha başlamadım bile, haftaya teslim..
• Neredeyse mayıs bitecek ve halen eniXma’ya yazacak konu bulamadım..
• Kolamı yudumluyorum.. I like that shit..
• Gentoo-tr gezegeni wordpress’li dandik hali ile bekliyor, yapacam.. umarım..
• Hiç derdim yok gibi gevşek gevşek bloga yazı atıyorum..
• Gittim..

Dou you want to install gtk+-2.16.1 on gentoo? There is a damn bug, still unsolved. So, do this:

Slackware 64Bit’e geçiyormuş.. Nedense hiç sempati duymuyorum bu dağıtıma. Geliştirme  zaten hiç yokken GNOME paketlemeye üşenip “felsefe” bahanesini kullandığından beri. Bu 64Bit’i de hevesleri gibi görüyorum. Tutulur ama..

Öl artık, gömül tarihe..

Gitmeyi planladığım ünversitenin Erasmus koordinatörü Filip Nalaskowski geldi Adana’ya.. Detaylara girmeyeceğim, elden başvuru yaptık işte

Mint ne olmuş bu arada, kendine özgü araçlar çıkartıyor sanırım, inceleyemedim siz bi bakın [link]

Son haberleri de Mozilla Firefox’dan vereyim, Chrome’un kullandığı fikiri beğendiler sanırım, bakınız her sekmenin kendine özgü bir işleme sahip olması fikri artık yol haritalarında [link]. Necko yerine de Chromium kullanacaklarmış..

Teoman’ın yeni albümü yüzünden beyin faaliyetlerine biraz ara verdim, geri gelirim..

Sabahın 5′i.

Güncellikten mallaşmış Gentoo’ma sunrise overlay’ı eklemişim sıkıntıdan, kurcalamışım biraz.

emesene2 ve emesene-crazy denemişim, mal gibi diyerek geri silmişim anında.

2-3 satır saçma bişeyler karalamışım yine, şiir.

şurayı okuyup kopmuşum gülmekten (+18). bendekileri yazsam aklın durur bu arada..